สำหรับนี่ นอกจากบทบาทในปัจจุบัน คือเป็นข้าราชการ ฝ่ายไอที ทำงานในกลุ่มที่ดูแลระบบเครือข่ายสื่อสาร หรือระบบ Network และเดิมทำงานในแนว IT Support มาตลอด ตั้งแต่เรียนจบ สิ่งที่ติดตัวมาตั้งแต่สมัยเรียนปริญญาตรี ก็คือการเขียน Web Application ด้วยภาษา PHP, HTML, SQL, CSS และ JavaScript และก็ยังใช้สกิลนี้มาจนถึงปัจจุบัน
โปรเจคจบ
สมัยเรียนปริญญาตรี ตอนนั้นเรียนในสาขาวิชาคอมพิวเตอร์ธุรกิจ ในคณะวิทยาการจัดการและสารสนเทศศาสตร์ ซึ่งแตกมาจากคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ในเทอม 2 ตอนที่นี่เรียนในปี พ.ศ. 2546 และทุกวันนี้ คณะ และสาขาวิชานี้ ไม่มีแล้วในมหาวิทยาลัยนเรศวร
ในการเรียนคอมพิวเตอร์ธุจกิจ สมัยนั้นต้องเรียนการเงิน บัญชี การจัดการ ฐานข้อมูล คอมพิวเตอร์เบื้องต้น การเขียนโปรแกรมภาษา OOP (Object-Oriented Programming) ซึ่งตอนนั้น อาจารย์ใช้ภาษา JAVA ในการสอน ซึ่งงงมาก จำไม่ได้ว่าได้เกรดอะไร แต่ไม่ดีแน่นอน
ในช่วงปี 4 เทอม 2 ต้องเริ่มทำโปรเจคจบ ก็เลือกทำโปรแกรมสำหรับให้ Sale ส่งงาน และให้ร้านค้าสั่งของ มันเป็นธุรกิจของป้า ที่นี่ไปทำงานกับเขาทุกปิดเทอม ก็เลยเอารูปแบบธุรกิจเขามาเขียนเป็นโปรแกรม โดยใช้การทำเป็น Web Application ด้วยภาษาด้านบนนั่นแหละ เพราะหาข้อมูลง่ายดี
Thaicreate.com แหล่งรวมโค้ดแบบไทย ๆ
สมัยนั้นรู้จักแค่ thaicreate แหล่งรวมโค้ดทำหรับโปรแกรม รวมถึงมีกระทู้สอบถามที่เป็นประโยชน์เยอะมาก ตอนนั้นไม่เคยมีใครมาแนะนำ แม้กระทั่งอาจารย์ก็ไม่แนะนำ เพื่อนบางคนเลือกเขียนโปรแกรมด้วยภาษา Visual Basic 6 หรือบางคนก็ใช้ภาษา ASP ของ Microsoft ส่วนนี่ไม่รู้ทำไมถึงเลือก PHP จำไม่ได้ละ น่าจะเพราะอ่านคู่มือต่าง ๆ แล้วเข้าใจง่ายกว่า ASP ล่ะมั้ง ซึ่งก็ได้ความรู้ส่วนใหญ่จากเว็บนี้แหละ ทั้ง Tutorial ต่าง ๆ และจากกระทู้ที่ถามตอบ รวมถึงนี่ก็ถามเหมือนกัน ก็ใช้ทำโปรเจคจนจบได้
ทิ้งห่างจากการเขียน Web App
ตั้งแต่เรียนจบมาปี พ.ศ. 2550 ยาวนานถึงปี พ.ศ. 2559 ไม่ได้เขียนโปรแกรมอะไรเลย เพราะงานแรก IT Operator นั่งมอนิเตอร์ในศูนย์ Data Center อย่างเดียว จนเปลี่ยนงานมาเป็น IT Support ก็ทำงาน Config และแก้ไขปัญหาการใช้งาน ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการเขียนโปรแกรมเลย นับเป็นเวลาเกือบ 10 ปี ที่ไม่ได้เขียนโปรแกรมอะไรเลย แต่ก็เขียนบล็อก ทั้งเขียนใน Blogger, WordPress ทั้งที่ wordpress.com กับแบบที่เช่าโฮสต์และติดตั้งเอง ทำ ๆ เลิก ๆ มากลายครั้ง แต่ก็ไม่ได้เขียนโปรแกรมเองอยู่ดี
IT Support ประสาอะไร ต้องเขียนโปรแกรมด้วย
พอเปลี่ยนงานในช่วงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2559 งานใหม่ของฉันก็ยังเป็น IT Support เหมือนเดิม ในบริษัทที่ขายอุปกรณ์ทางการแพทย์ แห่งหนึ่ง ก็ไม่แปลกอะไร แต่มีอีกสิ่งที่ IT คนเก่าเขาทำไว้ ก็คือการเขียนโปรแกรม ด้วยภาษา PHP, HTML, SQL และอื่น ๆ นี่ก็แปลกใจละ ตั้งแต่ข้อสอบตอนไปสมัครงานที่นี่ จนเข้ามาทำงานจริง ๆ ก็พบว่า คนเก่าเขาพัฒนาโปรแกรมสำหรับเก็บข้อมูลงานซ่อมของช่าง ทั้งรายการอะไหล่ การซ่อม การเบิก เป็นระบบขนาดใหญ่ที่ใช้ในงานของฝ่ายวิศวกรรมและฝ่ายช่าง ฉันจึงมีหน้าที่แรกคือแก้ไขโปรแกรมให้รองรับกับความต้องการ ตามประสาโปรแกรมเขียนเอง มันก็ต้องปรับปรุง แก้ไข ไปเรื่อย เวลาเปลี่ยน ความต้องการเปลี่ยน ก็ประมาณนั้น จนต่อมาฉันเองก็ต้องพัฒนา Web Programming มาใช้ในบริษัทอีกมากมาย
ใช้ PHP, HTML, SQL, CSS และ JavaScript เขียนโปรแกรมอะไรบ้าง
- โปรแกรมสำหรับพนักงาน โปรแกรมนี้เหมือนเป็น Portal ในการเข้าถึงโปรแกรมต่าง ๆ ที่พัฒนาใช้ในบริษัท มีข้อมูลการประกาศ วันเกิดของคนในบริษัทในแต่ละเดือน และกิจกรรมอื่น ๆ ที่มีในบริษัท เช่น การประเมินฝ่ายต่าง ๆ รายปี หรือ การลงบันทึกการเดินทางในช่วงโควิด เป็นต้น
- โปรแกรมเก็บข้อมูลผู้สมัครงาน เดิมมีการพัฒนาโปรแกรมด้วย Microsoft Access ซึ่งมีปัญหาเมื่อข้อมูลใหญ่ขึ้น มีหลาย Record มากขึ้น นี่แก้ปัญหาให้ฝ่าย HR จนเหนื่อยใจ เลยพัฒนาโปรแกรมขึ้นมาใช้แทน ผลคือประสิทธิภาพดีกว่าเดิมมาก แบบคนละเรื่องกันเลย
- โปรแกรมเก็บข้อมูลพนักงาน ที่จริง บ. ใช้โปรแกรมด้าน HR อยู่แล้ว แต่โปรแกรมนี้ไม่มีคุณสมบัติในการนับอายุการทำงาน ไม่มีรายงานให้ ทำให้ HR ทำงานลำบากในการนับอายุงาน นี่เลยพัฒนาโปรแกรมนี้ โดยเป็นส่วนที่ไม่มีในโปรแกรมที่ HR ใช้ ก็จะนับอายุการทำงาน มีข้อมูลวันเกิด ซึ่งก็จะเชื่อมโยงกับเว็บ Portal ที่จะแสดงวันเกิดของพนักงานในแต่ละเดือน
- โปรแกรมรับสมัครงาน อันนี้เจ้านายเป็นคนสั่ง ฉันก็เลยทำโดยยึดแบบฟอร์มจากใบสมัครงานเดิม สามารถพิมพ์ออกมาได้ และเมื่อมีการรับเข้าทำงาน ก็สามารถถึงข้อมูลเข้าไปยังฐานข้องมูลพนักงานได้ทันที โดยไม่ต้องไปกรอกข้อมูลใหม่
- โปรแกรมจัดการเอกสารในระบบ ISO ด้วยนี่ต้องทำหน้าที่ Document Controller ในระบบ ISO ด้วย เบื่อเอกสารขอขึ้นทะเบียนมาก เยอะแยะมากมาย เปลืองที่เก็บ เลยทำให้เป็นระบบออนไลน์ ทั้งการขอขึ้นทะเบียน แก้ไข ขอสำเนา และขอยกเลิกเอกสาร ระบบการอนุมัติทั้งหมด การส่งไฟล์เอกสาร ทำในนี้เลย ซึ่งลดกระดาษไปได้เยอะมาก
- โปรแกรมให้คะแนนพนักงาน ที่จริงมันมีชื่อนะ แต่ไม่อยากเอ่ย เอาเป็นว่าใครทำดีกับเรา ก็มาเขียนชมในนี้ เป็นการให้คะแนน สิ้นเดือนก็จะมีรายงานมาให้ว่าใครได้คะแนนสูงสุด ก็จะได้รางวัลไป เดิมทำเป็นกระดาษขนาดโปสการ์ด ซึ่ง HR ก็จะเหนื่อยทุกเดือน แรก ๆ มันก็น่ารักดี แต่นานวันไปมันเริ่มรก เลยต้องพัฒนาระบบนี้ขึ้นมา
- โปรแกรมประเมินรายปี ในแต่ละปีจะมีการประเมินคนในแผนกต่าง ๆ แบบใยแมงมุม โดยไม่ต้องประเมินตนเอง ก็เปลี่ยนจากกระดาษมาเป็นออนไลน์ ซึ่งสามารถตรวจสอบได้ว่าใครยังไม่ทำ และเก็บเป็นความลับได้
- โปรแกรมบันทึกการเดินทาง ในช่วงโควิด ที่บริษัทมีทั้งฝ่ายจัดส่งที่ส่งของทั่วประเทศ และอื่น ๆ ในบ่ายวันอาทิตย์ ทางบริษัทโทรมาให้พัฒนาโปรแกรมนี้ด่วน ตั้งแต่บ่ายจนถึง 3 ทุ่ม ทำไป แก้ไขไป ทางนั้นก็บอกความต้องการมาทีละช็อต กว่าจะเสร็จ เกือบรากเลือด แต่ก็ใช้งานได้ทันในวันจันทร์ถัดมานะ
อาจจะมีมากกว่านี้ แต่จำไม่ได้ละ
โปรเจคปริญญาโท
เมื่อย้ายมาทำงานในหน่วยงานราชการ ที่มีการใช้ระบบ ISO ควบคุมการทำงาน และต้องทำหน้าที่ Document Controller เหมือนเดิม เลยต้องพัฒนาโปรแกรมขึ้นมาใหม่ และเอาโปรแกรมนี้ไปทำเป็นโปรเจคจบ เป็น IS ซึ่งก็ประสบความสำเร็จ
สถานะปัจจุบัน
ในระบบ ISO ที่กลุ่มงานนี่ใช้ ยังมีอีกหลายส่วนที่โปรแกรมหลักที่ใช้งานยังไม่รองรับ เช่น การขึ้นทะเบียนเอกสาร การเขียนใบขอเปลี่ยนแปลง หรือใบ Change และอื่น ๆ อีกมากมาย นี่ก็ทำไว้แล้ว แต่ยังไม่ได้ใช้ ก็ต้องรอให้ระบบมันลงตัวก่อน แล้วค่อยเริ่มใช้ของที่นี่พัฒนาเสร็จมาหลายปีแล้ว อาจจะต้องเปลี่ยนแปลงอีกทีก่อนเริ่มใช้งานจริง ๆ
PHP เพื่อนเก่าที่ยังเก๋าอยู่เสมอ
สำหรับคนที่คุ้นเคยกับการพัฒนาเว็บในยุคบุกเบิก PHP เปรียบเสมือนเพื่อนเก่าที่อยู่คู่กันมานาน แม้ในปัจจุบันจะมีภาษาและเฟรมเวิร์กใหม่ ๆ เกิดขึ้นมากมาย แต่ PHP ก็ยังคงเป็นตัวเลือกที่แข็งแกร่งและน่าเชื่อถือ ด้วย ความง่ายในการเรียนรู้ (Low Learning Curve) และ ชุมชนนักพัฒนาที่ใหญ่ (Large Community Support) ทำให้การเริ่มต้นกับ PHP เป็นเรื่องที่ไม่ซับซ้อน และการหาข้อมูลหรือแก้ไขปัญหาก็ทำได้ง่าย
ในแง่ของประสิทธิภาพ PHP ได้พัฒนาไปไกลมาก ตั้งแต่ PHP 7 เป็นต้นมา ประสิทธิภาพ (Performance) ได้รับการปรับปรุงอย่างก้าวกระโดด ด้วยการใช้ PHP-FPM (FastCGI Process Manager) ทำให้การประมวลผลคำขอรวดเร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด นอกจากนี้ยังมี OpCache ที่ช่วยจัดเก็บโค้ดที่คอมไพล์แล้วในหน่วยความจำ เพื่อลดเวลาในการประมวลผลซ้ำ ทำให้เว็บแอปพลิเคชันของคุณทำงานได้รวดเร็วและตอบสนองได้ดีขึ้น
อีกเหตุผลสำคัญที่ PHP ยังคงเป็นที่นิยมคือ ระบบนิเวศ (Ecosystem) ที่แข็งแกร่ง ไม่ว่าจะเป็น Composer สำหรับการจัดการ Dependencies, Laravel และ Symfony สำหรับการพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันขนาดใหญ่ หรือ WordPress ที่ขับเคลื่อนเว็บไซต์กว่า 40% ทั่วโลก สิ่งเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่นและความสามารถของ PHP ในการรองรับการพัฒนาที่หลากหลาย ตั้งแต่โปรเจกต์ขนาดเล็กไปจนถึงระบบที่ซับซ้อน
ทำไมไม่เปลี่ยนแปลง?
สมัยนี้คงไม่มีการสอน PHP แล้วล่ะ ฝั่ง Server Script น่าจะไปทาง Python หมดแล้ว สำหรับนี่คงไม่เปลี่ยนอะไร เพราะรูปแบบการเขียนปัจจุบันเป็น Web App ไม่ได้ทำอะไรพิสดารกว่านี้ เอาความรู้ที่มีพัฒนาไปเลยดีกว่า อย่างไรเสียมันก็ทำงานได้ ตอบสนองความต้องการได้เหมือนกันนั่นแหละ ไม่ได้ต่างกันอะไรขนาดนั้น
การเลือกใช้เทคโนโลยีนั้นขึ้นอยู่กับความต้องการของโปรเจกต์และทรัพยากรที่มีอยู่เป็นสำคัญ แม้ว่า Python จะได้รับความนิยมในด้าน Data Science, AI และ Machine Learning แต่ PHP ก็ยังคงเป็นตัวเลือกที่ดีเยี่ยมสำหรับการพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันทั่วไป ด้วย ความเร็วในการพัฒนา (Rapid Development) ที่โดดเด่น และ ต้นทุนการดูแลรักษา (Maintenance Cost) ที่ค่อนข้างต่ำ หากระบบที่สร้างด้วย PHP สามารถตอบสนองความต้องการทางธุรกิจได้อย่างครบถ้วนและมีประสิทธิภาพ การเปลี่ยนไปใช้ภาษาอื่นโดยไม่มีความจำเป็น อาจส่งผลให้เกิด ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมในการเรียนรู้ (Learning Curve Cost) และ เวลาในการพัฒนา (Development Time) ที่เพิ่มขึ้นโดยไม่จำเป็น ซึ่งเจ้านายไม่ปลื้มแน่ ๆ
